W sierpniu 2026 roku Główny Inspektorat Sanitarny opublikował dokument pod tytułem „Zalecenia i wymagania higieniczno-sanitarne Głównego Inspektora Sanitarnego w zakresie świadczenia usług w branży beauty”. Publikacja porządkuje zasady higieny, dekontaminacji, sterylizacji i organizacji pracy w salonach fryzjerskich, kosmetycznych, gabinetach manicure i pedicure, studiach tatuażu oraz piercingu.
Dokument jest datowany na 3 sierpnia 2026 roku. Strona GIS została opublikowana 12 sierpnia, a we wrześniu pojawiły się jej kolejne aktualizacje. Dla właścicieli salonów jest to ważny materiał, bo pokazuje, jak inspekcja sanitarna rozumie bezpieczną organizację usług beauty i na jakie elementy może zwracać uwagę podczas kontroli.
Pełny dokument jest dostępny na oficjalnej stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Stan prawny wskazany w opracowaniu to maj 2026 roku.
Kogo dotyczą wytyczne GIS
Zalecenia są skierowane do osób świadczących usługi w branży beauty, w szczególności do:
- salonów fryzjerskich,
- gabinetów kosmetycznych i kosmetologicznych,
- salonów manicure i pedicure,
- studiów tatuażu i piercingu,
- przedsiębiorców oraz osób odpowiedzialnych za organizację pracy w salonie.
Szczególne znaczenie mają usługi, podczas których może dojść do naruszenia ciągłości skóry lub tkanek. W takim przypadku salon powinien mieć wdrożone i stosowane procedury zapobiegania zakażeniom, dostosowane do miejsca i rodzaju wykonywanych zabiegów.
Trzy obszary stanowiska dekontaminacji
GIS wskazuje, że miejsce przeznaczone do dekontaminacji sprzętu wielorazowego użytku powinno uwzględniać ruch postępowy oraz trzy obszary:
- obszar skażony, w którym przyjmowane i dekontaminowane są zanieczyszczone narzędzia,
- obszar czysty, przeznaczony do postępowania z narzędziami po myciu i dezynfekcji,
- obszar sterylny, przeznaczony do wyładunku sterylizatora i przechowywania materiału sterylnego.
Narzędzia powinny poruszać się tylko w jednym kierunku, od obszaru skażonego do sterylnego. Nie należy cofać czystych narzędzi na blat używany wcześniej do pracy z materiałem skażonym.
Dekontaminacja nie może odbywać się jednocześnie z usługą, podczas której dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek. GIS dopuszcza rozdzielenie tych czynności przestrzennie lub czasowo. W małym salonie może to oznaczać osobne blaty oraz wykonywanie dekontaminacji poza czasem obsługi klienta.
Szczegółowy układ stanowiska opisujemy w poradniku o strefie skażonej, czystej i sterylnej.
Jak postępować z pakietem sterylnym przy kliencie
Jednym z najbardziej widocznych zaleceń jest sposób użycia pakietu sterylnego. Klient powinien mieć możliwość:
- obejrzenia zamkniętego pakietu przed jego otwarciem,
- uzyskania informacji potwierdzającej skuteczność sterylizacji,
- sprawdzenia oznaczeń pakietu oraz jego integralności.
Pakiet powinien być otwierany z zachowaniem aseptyki, bezpośrednio przed użyciem i w obecności klienta. Nie warto otwierać wszystkich pakietów na początku dnia ani przygotowywać odsłoniętych narzędzi z wyprzedzeniem.
Kontrola sterylizatora, wsadu i każdego cyklu
GIS rozdziela kontrolę procesu sterylizacji na trzy elementy: kontrolę urządzenia, kontrolę wsadu oraz kontrolę cyklu.
Kontrola urządzenia
Urządzenia używane do dekontaminacji powinny być kontrolowane zgodnie z harmonogramem i zaleceniami producenta. GIS wskazuje, że kontrola sprawności powinna odbywać się nie rzadziej niż raz w roku, jeśli producent nie zaleci inaczej. Zapisy z przeglądów i konserwacji należy przechowywać.
Kontrola wsadu i pakietów
Kontrola wsadu w każdym cyklu powinna wykorzystywać pakiet reprezentatywny lub przyrząd testowy procesu, czyli PCD, wraz z kompatybilnym wskaźnikiem chemicznym.
Przy kontroli każdego pakietu GIS wskazuje wskaźniki chemiczne typu 5 lub 6. Jeżeli używany jest PCD, w wybranych pakietach dopuszczono wskaźniki typu 4, 5 lub 6. Sam zewnętrzny wskaźnik procesowy nie potwierdza, że wewnątrz pakietu osiągnięto wymagane warunki.
Kontrola cyklu
Skuteczność każdego cyklu powinna być oceniana na podstawie parametrów fizycznych oraz wskaźników chemicznych i biologicznych. W dokumentacji warto zachować co najmniej:
- datę i numer cyklu,
- oznaczenie urządzenia i operatora,
- opis wsadu,
- wybrany program, czas, temperaturę i ciśnienie,
- wyniki zastosowanych wskaźników,
- informację o zwolnieniu lub zakwestionowaniu wsadu.
Jeżeli wynik wskaźnika jest nieprawidłowy, nie należy traktować wsadu jako prawidłowo zwolnionego tylko dlatego, że urządzenie zakończyło program bez alarmu. Dalsze postępowanie powinno wynikać z procedury placówki, instrukcji producenta i rodzaju zastosowanego wskaźnika. Więcej opisujemy w artykule co zrobić po nieudanym teście biologicznym lub chemicznym.
Test biologiczny raz w tygodniu: zalecenie, a nie nowa ustawa
GIS zaleca przeprowadzanie kontroli biologicznej z wykorzystaniem wskaźników biologicznych nie rzadziej niż raz w tygodniu. To jedno z najważniejszych zdań w nowym opracowaniu.
Trzeba jednak zachować precyzję. Dokument używa sformułowania „zaleca się”. Nie jest to nowy ustawowy termin wprowadzony 3 sierpnia. Harmonogram powinien uwzględniać także instrukcję producenta urządzenia, procedurę obowiązującą w salonie, rodzaj wykonywanych usług oraz stanowisko właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej.
Terminy można zaplanować w kalkulatorze testów sterylizacji, a różnice między kontrolą fizyczną, chemiczną i biologiczną wyjaśniamy w przewodniku po testach sterylizacji.
Sterylizacja zewnętrzna nadal jest dopuszczalna
GIS dopuszcza wykonywanie sterylizacji poza salonem przez wyspecjalizowany podmiot, który posiada odpowiedni system zarządzania jakością i gwarantuje uzyskanie wyrobu sterylnego.
Salon korzystający ze sterylizacji zewnętrznej powinien posiadać dokumentację potwierdzającą regularne wykonywanie usługi, na przykład:
- umowę i faktury,
- dziennik przekazywania i odbioru narzędzi,
- potwierdzenia przeprowadzonych procesów,
- oznaczenia pozwalające powiązać pakiet z usługą sterylizacji.
Narzędzia skażone, czyste i sterylne powinny być przewożone w odpowiednio zabezpieczonych, zamkniętych pojemnikach. Pojemniki transportowe należy myć i dezynfekować po każdym użyciu. Pełne porównanie obu modeli znajdziesz w artykule sterylizacja zewnętrzna czy własny autoklaw.
Identyfikowalność narzędzi użytych u klienta
GIS zaleca prowadzenie dokumentacji pozwalającej powiązać narzędzia wielorazowego użytku zastosowane u konkretnego klienta z procesami dekontaminacji. W praktyce oznacza to możliwość przejścia od zabiegu do numeru pakietu, wsadu i cyklu sterylizacji.
Nie zawsze wymaga to rozbudowanego systemu. Podstawą są czytelne oznaczenia pakietów, spójne numery cykli oraz zapis pozwalający szybko odtworzyć historię narzędzia. Elektroniczny rejestr upraszcza ten proces i ogranicza ryzyko zgubienia powiązania między kilkoma papierowymi dokumentami.
Co salon powinien sprawdzić po publikacji wytycznych
- Przeczytaj oficjalny dokument GIS i porównaj go z procedurami stosowanymi w salonie.
- Sprawdź układ stanowiska dekontaminacji, w tym trzy obszary i ruch postępowy narzędzi.
- Zweryfikuj sposób otwierania pakietów i upewnij się, że klient może zobaczyć pakiet przed użyciem.
- Przejrzyj wskaźniki chemiczne oraz sposób kontroli każdego wsadu i pakietu.
- Porównaj harmonogram testów biologicznych z zaleceniem wykonywania ich nie rzadziej niż raz w tygodniu.
- Sprawdź termin serwisu urządzenia oraz kompletność protokołów z przeglądów.
- Przetestuj identyfikowalność, wybierając jeden pakiet i odtwarzając jego cykl oraz użycie.
- Zaktualizuj procedury i zapoznaj z nimi wszystkie osoby pracujące w salonie.
Jak Sterilo wspiera realizację zaleceń GIS
W Sterilo zapiszesz cykle, wsady, parametry procesu, wyniki wskaźników i terminy kontroli w jednym miejscu. Numery pakietów oraz uporządkowany rejestr pomagają odtworzyć historię narzędzi, a przypomnienia ułatwiają pilnowanie testów i przeglądów.
Elektroniczna dokumentacja nie zastępuje prawidłowej procedury, ale ułatwia wykazanie, że była ona stosowana. Podczas kontroli nie trzeba szukać wyników w kilku segregatorach ani łączyć wpisów z luźnymi wydrukami.
Wypróbuj Sterilo i uporządkuj dokumentację sterylizacji zgodnie z aktualnymi zaleceniami GIS.
Podsumowanie
Sierpniowa publikacja GIS nie jest nową ustawą, ale jest najważniejszym oficjalnym opracowaniem dla branży beauty w 2026 roku. Porządkuje oczekiwania dotyczące trzech obszarów dekontaminacji, kontroli każdego cyklu, wskaźników chemicznych, cotygodniowej kontroli biologicznej, otwierania pakietów przy kliencie oraz identyfikowalności narzędzi.
Najlepszym krokiem po lekturze jest porównanie dokumentu z rzeczywistym obiegiem narzędzi w salonie. Jeśli procedura na papierze różni się od codziennej praktyki, trzeba poprawić organizację pracy, przeszkolić zespół i prowadzić dokumentację na bieżąco.